yumurtalikofte.com

Şanlıurfa'danYumurtalı Köfte

Isot, sadeyağ ve sıcak yumurtanın buluştuğu, yoğurması bir ritüel, yemesi bir bayram olan Urfa sofrası.

Coğrafi işaretli ürün · Mahreç işareti · Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası · 318 tescil no
Tescilli
29 Aralık 2017
Porsiyon
6 kişilik
Yoğurma
20–25 dakika
Ana malzeme
İnce bulgur, isot
Tarifte et
Yok

Çiğ köftenin sofradaki kardeşi

Bulgur, isot ve diğer malzemelerle leğende yoğrulduktan sonra, yumurta sıcak sadeyağda pişirilip köftenin içine kızgın olarak katılır.

Yumurtalı köfte, Şanlıurfa mutfağının çiğ köfte ailesinden doğan en sevilen çeşitlerinden biridir. Tabağa gelen şey çiğ et değil: tescilli tarifte et hiç yok. Köfteyi köfte yapan şeyler ise köftelik bulgur, Şanlıurfa biberi (isot), salça, soğan ve baharattır. Yumurta ise yoğurma bittiğinde sıcak yağıyla birlikte karışıma eklenir.

Lezzetin iki imzası vardır: Şanlıurfa biberi ve yörede üretilen sadeyağ. İkisi de tescil belgesinde şart koşulur. Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası'nın 10 Haziran 2014 tarihli başvurusuyla yola çıkan ürün, 29 Aralık 2017'de Urfa Yumurtalı Köfte adıyla mahreç işareti olarak tescil edildi.

Tabağa topak topak konur; yanına bolca yeşillik, ayran ve sac ekmeği ya da lavaş gelir. Geleneksel olarak köfte, kalaylı bakır bir leğende yoğrulur.

Hangi mevsimde ne yenir?

Sonbahar
  • Çiğ köfte
Kış
  • Çiğ köfte
İlkbahar
  • Yumurtalı köfte
  • Mercimekli köfte
Yaz
  • Yumurtalı köfte

Kaynak: Türk Patent ve Marka Kurumu, Urfa Yumurtalı Köfte tescil belgesi. Yörede ayrıca frenkli (domatesli) köfte ve yağlı köfte de yapılır.

Malzemeler

Kaç kişilik?
6 kişilik

    Alışverişte nelere dikkat edilmeli?

    Bulgur: Köftelik ince bulgurdur. Tescilli tarif durum buğdayından yapılmış olanı ister. Tercihen Esmer ince bulgur da kullanılabilir.

    Isot: Şanlıurfa biberi. Koyu, hafif nemli, isli ve acılı. Tescilli adla anılacak bir köfte yapacaksanız mutlaka Şanlıurfa biberi kullanılmalı. Evde pul biberle de yapılabilir (Şanlıurfa Belediyesi tarifi pul biber kullanır), ancak tat farklı olur.

    Sadeyağ: köfteye parlak ve yuvarlak bir lezzet verir. Tescilli tarifte yumurta sadeyağda pişirilir.

    Yeşillik: maydanoz ve taze soğan ana malzemedir. Mevsiminde taze sarımsak da eklenir.

    Adım adım yapılışı

    1. Yeşilliği ve yumurtayı hazırlayın

      Yaklaşık 10 dakika

      Maydanoz, yeşil soğan (varsa taze sarımsak) yıkanıp çok ince kıyılır. Yumurtalar bir kaba kırılıp azıcık tuzla çırpılır. Kuru soğan ince doğranır ya da rendelenir. Sadeyağı tavada ocağın yanında bekletin.

    2. Soğan ve baharatla macun yapın

      Yaklaşık 5 dakika

      Leğenin bir köşesine bulguru, diğer köşesine soğanı koyun. Soğanın üzerine salça, isot, tuz, karabiber ve tarçını ekleyin; azıcık su ilave ederek macun kıvamına gelene kadar ezin.

    3. Bulguru yavaş yavaş katıp yoğurun

      20 ile 25 dakika

      Bulguru macuna azar azar katarak yoğurun. Kurursa su ilavesini az az yapın. Bulgurun sertliği tamamen kaybolana kadar sürdürün. Süre elin hızına göre değişir. Köfte, ele yapışmayan yumuşak bir kıvama gelmelidir.

      25:00
    4. Yumurtayı sadeyağda pişirin

      Yoğurma bitmeden yaklaşık 5 dakika önce

      Yağ iyice ısınınca çırpılmış yumurtayı dökün, iki tarafı kızarana kadar pişirin. Fazla kurutmayın, hemen ocaktan alın. Yağını da akıtmayın; yağ da köftenin içine girecek.

    5. Köfteyi yumuşatın, yeşilliği katın

      2 dakika

      Köfteyi azıcık suyla gevşetin. Ardından kıyılmış maydanoz ve yeşil soğanı ekleyip yoğurmaya devam edin.

    6. Sıcak yumurtayı yağıyla birlikte ekleyin

      2 dakika

      Yumurta sıcakken yağıyla birlikte köfteye eklenir. Ellerinizi yakmamaya dikkat edin. İki çatalla parçalayarak ya da elinizle hafifçe karıştırın; yumurtayı fazla ezmeyin. Yumurta parçaları köftenin içinde sarı lekeler gibi görünmelidir.

    7. Toplayın, tabağa bastırın

      Servis

      İri bir mandalina büyüklüğündeki parçayı avucunuzda toparlayın, parmaklarınızla tabağa bastırarak bırakın. Yanına yeşilliği, limonu ve ayranı dizin.

    Tarif adımları; Türk Patent ve Marka Kurumu tescil belgesi ile Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi'nin yayımladığı tariften derlenmiştir.

    Isot kokusu, sıcak yağın cızırtısı, avuçta toparlanan köfte. Urfa'da yumurtalı köfte yenmez, paylaşılır.

    Lezzeti belirleyen altı ayrıntı

    1. Bulguru aceleyle yumuşatmayınSu azar azar eklenir. Acele edip fazla su koyarsanız köfte sulanır, topak tutmaz.
    2. Yağ gerçekten sıcak olsunYumurta kızgın sadeyağa dökülür. Böylece kenarları hafif kızarır, içi yumuşak kalır.
    3. Yumurtayı çok kurutmayınKuruyan yumurta köfteye lastik gibi karışır. Kıvamındayken alıp yağıyla birlikte ekleyin.
    4. Sıcakken ekleyin, ezmeyinYumurta sıcak yağıyla köfteye girer. Parçaların görünür kalması hem tat hem görünüş için önemli.
    5. Yeşilliği en sona bırakınMaydanoz ve taze soğan yoğurmanın sonunda girer. Rengi canlı, aroması taze kalır.
    6. Acıyı kendiniz ayarlayınTarifler isot miktarını esnek bırakır. Acıya alışık değilseniz miktarı azaltın, ayranı yanınızda hazır bulundurun.

    Nasıl servis edilir?

    Köfte tabağa topak topak konur; yanına mevsimin yeşilliği eklenir:

    • Has (marul)
    • Nane
    • Tere
    • Turp
    • Salatalık
    • Domates
    • Yarpuz
    • Pirpirim
    • Kuzukulağı
    • Lahana
    • Asma yaprağı
    İçecek
    Ayran, Urfa'da neredeyse zorunlu eşlikçi.
    Ekmek
    Lavaş ya da yufka şeklinde sac ekmeği. Köfteyi yeşillikle sarıp yemek en klasik yöntemdir.
    Turşu
    Coğrafi işaretli Urfa eşkili de sofrada yer alabilir.
    Limon
    Son dokunuş olarak üzerine sıkılır.

    Fotoğraflarla yumurtalı köfte

    Sık sorulan sorular

    Yumurtalı köfte çiğ mi?

    Adı çiğ köfteden gelse de yumurta sıcak sadeyağda pişirilir. Bulgur ise ateşte pişmez; salça, isot ve suyla yoğrulmakla yumuşar. Tescilli tarifte et yoktur.

    Vejetaryenler yiyebilir mi?

    Tarifte et bulunmaz; ancak yumurta ve sadeyağ içerir. Yumurta ve süt ürünlerini tüketen vejetaryenler için uygundur, vegan değildir.

    İsot yerine pul biber kullanılır mı?

    Şanlıurfa Belediyesi'nin yayımladığı ev tarifi pul biber kullanır. Ancak "Urfa Yumurtalı Köfte" adıyla anılması için tescil belgesi Şanlıurfa biberi ve yörede üretilen sadeyağ şartı koyar. Tat farkını da isot yaratır.

    Ne zaman yenir?

    Tescil belgesine göre yumurtalı köfte ilkbahar ve yaz aylarında daha çok tercih edilir. Sonbahar ve kışın yerini çiğ köfte alır.

    Kaç kalori?

    Yemek.com'un bir tabaklık yumurtalı çiğ köfte tarifinde yaklaşık 390 kcal verilir. Gerçek değer yağ, isot ve bulgur miktarına göre değişir.

    Ne kadar süre saklanır?

    Yumurta ve taze yeşillik içerdiği için hazırlandığı gün tüketmek en güvenlisidir. Artanı buzdolabında kapalı bir kapta saklayıp en kısa sürede yemenizi öneririz.